Cách làm phân vi sinh đơn giản mà hiệu quả

Phân vi sinh đang dần dà thay thế các loại phân hóa học bởi nhiều đặc tính ưu việt. Ngoài ra, chúng ta có thể tận dụng phế thải nông nghiệp, rác thải nhà bếp hay cỏ cây, lá cành trong sân vườn để sản xuất phân vi sinh một cách đơn giản, hiệu quả và tiết kiệm. Dưới đây là cách làm phân vi sinh chi tiết, bạn có thể tham khảo và thực hiện.


1. Nguyên liệu làm phân vi sinh


- Phế thải nông nghiệp: Rơm rạ, thân cây ngô, thân cây đậu, vỏ lạc, vỏ trấu, vỏ cà phê, bã mía, mùn cưa, lục bình, phân gia súc, phân gia cầm,…


- Rác thải nhà bếp: Thức ăn dư thừa, đầu tôm, xương cá, vỏ trứng, vỏ trái cây, bã trà, túi lọc trà,…


- Lá cây, cành cây, cỏ trong sân vườn.


- Chế phẩm sinh học (Men ủ): Men cái hoặc men ủ hoàn chỉnh như chế phẩm BIMA (Trichoderma), ACTIVE CLEANER  (xạ khuẩn Streptomyces sp, nấm Trichoderma sp, vi khuẩn Bacillus sp), Canplus, Emuniv, SEMSR, BIO-F, BiOVAC, BiCAT, Bio EM,...

 

2. Kỹ thuật làm phân vi sinh


- Chọn vị trí đặt thùng ủ. Nên ưu tiên cho những khu vực khô ráo, thoáng mát, bằng phẳng và hơi dốc. Có thể tạo rãnh xung quanh và hố gom nhỏ để nước ủ phân có thể chảy ra và đọng lại hố, không gây ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, nơi đặt thùng ủ phải gần nguồn nước để thuận tiện cho việc lấy nước tưới cho hỗn hợp ủ. Có thể tận dụng nhà kho hoặc chuồng nuôi không sử dụng để làm nơi đặt thùng ủ.


- Rải nguyên liệu đã chuẩn bị vào thùng ủ theo từng lớp. Cứ mỗi lớp nguyên liệu là một lớp đất và lớp lá khô. Lớp nguyên liệu khó phân hủy ở dưới cùng, còn lớp đất sẽ ở trên cùng để tránh thu hút ruồi. Sau khi rải hết nguyên liệu, tưới một ít nước vào thùng ủ rồi đậy kín nắp thùng ủ.


- Dùng bạt che chắn thùng ủ để tránh mưa nắng, đặc biệt là ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp. Đảm bảo nhiệt độ thùng ủ luôn ở mức 40-50 độ C để quá trình phân hủy diễn ra nhanh hơn.

 

- Cứ 3 ngày, mở nắp thùng ủ và khuấy 1 lần. Nếu thùng ủ có mùi hôi như rác cũ thì bớt nước, cho thêm lá khô. Nếu thùng ủ khô thì thêm nước và nguyên liệu xanh (vỏ trứng, vỏ trái cây, thức ăn thừa, đầu tôm, xương cá,…).


- Thực hiện như vậy đến 2 - 4 tuần sau là các nguyên liệu trong thùng ủ đã phân hủy hết và có thể mang ra bón cho cây trồng.


Lưu ý: Thời gian ủ nhanh hay lâu phụ thuộc vào số lượng và chủng loại nguyên liệu. Nếu thành phần nguyên liệu lớn và khó phân hủy thì thời gian ủ sẽ lâu hơn. Lúc này, để đẩy nhanh tốc độ phân hủy, bạn có thể bổ sung men ủ hoặc chế phẩm sinh học. Men ủ hay chế phẩm sinh học không chỉ có tác dụng phân hủy nhanh các chất hữu cơ mà còn ức chế các mầm bệnh phát triển trong thùng ủ.


Để kiểm tra phân đã phân hủy và hoai mục hay chưa, bạn có thể thọc tay vào đống phân, nếu cảm thấy ấm vừa tay là được. Hoặc mở thùng ủ ra và quan sát, nếu thấy phân chuyển sang màu nâu đen và có mùi chua nồng của giấm là có thể đem phân ra sử dụng.


Phân vi sinh phát huy tác dụng cao nhất sau 1 tháng ủ. Với lượng phân còn lại, chưa cần sử dụng thì nên đậy kín, che chắn cẩn thận hoặc đóng bao để sau này sử dụng. Thời gian sử dụng tối đa là 6 - 12 tháng. Quá thời gian này, các vi sinh vật có lợi trong phân không còn hoạt động nên phân không còn tác dụng với cây trồng.


Hy vọng những chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn có thêm kinh nghiệm trong việc ủ và sử dụng phân vi sinh sao cho hiệu quả nhất.


Lê Trinh